Consultants versus zwak management. Managementparadoxen (1)

een manager
(creatie artikel nog gaande; nog niet definitief!; voel u vrij om alvast te reageren en bij te dragen!)

Een manager hoopt morgen ook nog op z’n plek te zitten. Je wilt vandaag dus geen fouten maken die morgen tot je ontslag leiden. Zwak management drijft vaak op zwakke medewerkers, maar bungelt vooral onder nog zwakker “hoger management”.

Managen is gewoon leiding geven of nog korter leiden. Iedere moeder en iedere vader die voor kinderen zorgt is ook gewoon manager. Aan leiden is niets verhevens. Het vorm geven van leiden is vaak voor een groot deel nemen van lijden dat de geleide mensen hebben. Niet raar dat in moeilijke situaties veel mensen liever geleid worden dan leiding geven. In de moeilijke situaties is niet een hoge beloning zichtbaar maar de grote hoeveelheid lijden die de leider op zich moet nemen. Nog steeds niet iets meelijwekkends. Weer moeten het de sterkste schouders zijn die de zwaarste lasten (lijden) dragen. In een paar stappen is aannemelijk gemaakt dat leiders ook fysiek wat beter opgewassen moeten zijn tegen zware belasting. Maar het komt ook heel sterk op de mentale belastbaarheid aan. Om die reden is leiderschap beslist niet alleen voorbehouden aan de fysiek sterkste individuen. Ervaringsdeskundigen in moeilijke situaties worden vaak geloofwaardige leiders.

Geloofwaardigheid heeft alles te maken met draagvlak. In termen van conformiteitsbeginsel: hoeveel mensen zijn bereid om zich achter de mening en aanpak van de manager te scharen. Meer medestanders betekent meer gezag in en rond de organisatie. In overheidsorganisaties wordt de angst om standpunten in te nemen en voor keuzes te gaan staan, vaak vertaald naar het inhuren van medestanders in de vorm van ingehuurde consultants, adviseurs, coaches, deskundigen, en zo voort.

Voor falen geven managers elkaar meestal geen ruimte. We krijgen wat we verdienen, blijkbaar. Zou een betere manager meer ruimte geven voor falen?
Als er in de hoogste top van een organisatie een (politieke) afrekencultuur heerst dan vertaald dat zich door in de cultuur lager in de organisatie. In plaats van dat fouten maken getolereerd wordt, worden de lagere leiders (managers) bang gemaakt om fouten te maken. Snel duidelijke standpunten innemen wordt afgestraft. Het feitelijk niet kiezen door en links en rechts tegelijk te gaan, voor en tegen tegelijk te zijn, wordt beloond. Met meel in de mond spreken en wollig taalgebruik spreken en schrijven wordt beloond.

Consultants blijken vaak ingehuurde zwartepieten of stromannen om te gaan zeggen wat de opdrachtgevende leider gezegd wil hebben. Als vervolgens veel weerstand ontstaat over een ingenomen standpunt wil de leider kunnen zeggen: “Dit voorstel om het zo te doen kwam van de adviseur, de deskundige.”

Zaterdag 1 juni 2013 verscheen een boeiend artikel in de Volkskrant van Sterre Lindhout en Merijn Rengers.

Een aantal lijnen uit dat artikel wil ik terug laten komen als voorbeeld bij de bovenstaande beschouwing.

Er wordt gesproken over de Haarlemse scholengroep Dunamare. Als cadeau aan de medewerkers werd een groot, duur feest georganiseerd. Niet alle medewerkers konden zich er werkelijk feestelijk voelen. Het Teyler College, 1 van de locaties van Dunamare, had net bekend moeten maken dat het moest sluiten.

Hoe kan er zo’n tegenstelling ontstaan tussen de werkvloer van docenten en de top van de schoolleiding? Albert Strijker was bestuursvoorzitter. Dunamare docenten durfden zich niet bij naam te laten noemen.

De personen in het artikel en hun opstelling in het sociale systeem:
Albert Strijker
Sophie de Boer, rechterhand van de bestuursvoorzitter Albert Strijker
GMR = Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad
Thea Hendriks, ouder en lid van de GMR van Dunamare
CBE Group = Consultants in Business Excellence
CBE had goede contacten met het bestuur, dat legde de GMR op enig moment nadrukkelijk bloot.
Bestuurder De Boer, was bijgeschoold door CBE.
CBE draaide trainingen en trajecten op Dumare.
Programma “Van school naar maatschappelijke onderneming”
Programma “Dumare op Koers”
Een school zat in een “traject” met de naam “High Performance School”
Zes medewerkers van Dumare zaten in een traject met de naam “Teamleider Room” en “Executive Room”
De vriendin van Strijker, bestuursvoorzitter, bleek ex-directeur van het te sluiten Teyler College.
Opvallend is: deze vriendin van de bestuursvoorzitter met innige contacten met CBE, stapt over naar CBE als medewerker/ ingehuurde zelfstandige.

CBE is gevestigd aan de Herengracht.

CBE heeft in de afgelopen jaren handig gebruik weten te maken van de markt voor “schaalverkleining” aan de kant van het ministerie van Onderwijs in Zoetermeer en tegelijkertijd de markt van “schaalvergroting” op de “werkvloer”.

CBE leverde consultants voor verkleining van “Zoetermeer” als onderwijs-moloch. Voor de enorme schaalvergroting voor het MBO tot ROC-reuzen leverde CBE ook diverse advies-uren. ROC, staat voor “Regionaal Opleidingen Centrum” of “Regionaal Opleidings Centrum”.

CBE Academica is de opleidingsafdeling van CBE, ook aan de Herengracht gevestigd.

CBE werd in 1986 opgericht door Pim Pollen (59). Na een half jaar trad ook toe Margareth de Wit (50). Zij is echtgenoot van Pim Pollen en mede-aandeelhouder in CBE. In 2001 trad ook toe oud-topambtenaar Olaf McDaniel (56).

Premier Balkenende wordt door de journalisten van de Volkskrant genoemd als de initiator van het beperken van de uitgaven aan dure adviseurs door bijvoorbeeld het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen in Zoetermeer.

CBE heeft veel zzp’ers en freelancers in dienst. Het betaalt de bijzondere VU-leerstoel Publiek Recht van hoogleraar Goos Minderman.

Jongerenvoorman Sywert van Lienden heeft stage gelopen bij CBE. Pim Pollen, de directeur van CBE, heeft Sywert van Lienden gratis kantoorruimte ter beschikking gesteld om zijn G500-beweging op de kaart te gaan zetten.

BON-voorman Ad Verbrugge heeft eerder een kritisch artikel over CBE en bijvoorbeeld Pim Pollen geschreven. BON, staat voor Beter Onderwijs Nederland.
Vervolgens heeft Pim Pollen een nogal doorgeschoten reactie op zijn Weblog gezet. Deze weblog van CBE-oprichter Pim Pollen is inmiddels weer van het internet gehaald. Voor historische controleerbaarheid, vermeld ik het citaat integraal:
“Hun werkwijze (redactie: van BON) doet erg lijken op de NSDAP kort voor de Tweede Wereldoorlog. Doelen willen ze andere mensen opleggen door op hun websites discussies te beginnen waarvoor ze overigens – volgens een paar kleine lettertjes elders op hun site – geen verantwoording dragen. Schoolleiders worden hier met volslagen irrationele onzin met pek besmeurd en onder het motto van democratie mag dat gewoon in Nederland. Ab Verbrugge, de grote voorman, mengt zich natuurlijk niet in dit soort afglijders maar laat zijn bruinhemden het werk doen. (…) BON is niet anders dan een F-side clubje, veel geschreeuw maar zonder enige inhoud. Helaas is dat soort populair in Nederland (…) ”

CBE was ook zeer actief in het drama rond de scholenreus Amarantis en bij de Rotterdamse Stichting BOOR. BOOR worstelt met een bestuurscrisis en een grote (bouw-)fraudezaak.

Femke Halsema publiceerde met haar commissie over het drama bij Amarantis. Het rapport “Niet onwettig, maar wel onwenselijk” presenteert signalen over mogelijke onregelmatigheden. Halsema (bedoeld natuurlijk cs !) was kritisch over Leo Lensen, medewerker bij CBE. Tot vorig jaar was Leo Lensen “Academic Dean” van CBE. Halsema noemde de twee petten voor Lensen “ongepast”. Lensen ontving salaris van Amarantis en deed tegelijkertijd allerhande klussen voor CBE.

==========
Work in progress:
Bestuursvoorzitter Bert Molenkamp

Hoofd huisvesting (van welke organisatie, van Amarantis?)

Twee corporaties. Woningbouwcorporaties?

Marcel Wintels, puinruimer bij het gevallen Amarantis.
Bestuurder bij Wielrenbond/ unie?
Actief lid van CDA.
Politieke functies van Marcel Wintels:

Dries Mosch, gemeenteraadslid Rotterdam, Leefbaar Rotterdam. Hij was degene dei de BOOR-affaire in gang zette aldus de journalisten van de Volkskrant.

=======

Een anonieme ex-medewerker van CBE:
“Wat CBE doet klinkt prachtig, maar heeft uiteindelijk weinig met onderwijskwaliteit te maken.”
De vrouw verliet CBE “in goede verstandhouding” omdat ze de consultancybenadering uiteindelijk te leeg vond: “Het bleef vooral bij brallen over leiderschap.” Over bestuurders en schoolleiders zegt de oud-medewerker van CBE: “Zij moeten zich achter de oren krabben voor ze zich voor veel geld laten feteren. Consultants kunnen het onderwijs niet of nauwelijks veranderen. Het zijn boven alles mensen met een uurloon. Het gaat hen om targets en geld.”

Verder stelt de ex-medewerkster: “Onderwijs is een beetje een sneue sector. Bestuurders zijn vooral witte oude mannen. Pollen weet hoe die generatie denkt. CBE appelleert aan het gevoel een echte directeur te zijn. Stel je voor dat je bestuurder bent van een school in Doetinchem en je mag met CBE meevaren in een bootje over de Herengracht. Je mag praten over China, over ondernemen en over al die lastige docenten. Die besuurders voelden zich heel wat.”

De Volkskrant: “Dat mensen vooral anoniem over CBE spreken, heeft te maken met de reputatie van Pim Pollen. CBE-angehoerigen die reputatieschade bezorgen bonjourt hij er direct uit. Zo verging het Wim Blok en ook Leo Lenssen. Na het kritische rapport werd hij zonder pardon terzijde geschoven. Een duiventil noemt de oud-medewerker het CBE-adviseursbestan. Zij stelde: “Het verloop is groot. Als het misgaat, is er geen solidariteit.” ”

Tegen de Volkrant stelde Pollen:
“Het zijn huurlingen.” Daarmee doelend op Leo Lenssen en Wim Blok. Pollen van CBE vervolgt met: “We hebben de samenwerking met Lensen en Blok verbroken omdat zij het zichzelf onmogelijk hebben gemaakt om te functioneren. De context was besmet.”

De agressiviteit van Pollen ondervond ook Ad Verbrugge en zijn organisatie Beter Onderwijs Nederland (BON). Ad Verbrugge met BON hadden een negatief verhaal over CBE en over Pollen geschreven. De reactie van Pollen op dat stuk is in het bovenstaande al eerder aangehaald.

De machtige rol van consultants als van CBE lijkt op zijn retour. De Volkskrant: “CBE doet precies wat een consultancybureau moet doen: het verkoopt datgene waaraan de markt behoefte heeft. Het faciliteert het grootste en meeslepende bedrijfje spelen waar schooldirecteuren naar hunkeren. Maar mede naar aanleiding van de debacles bij BOOR en Amarantis is het tij gekeerd.

De oud-medewerkster van CBE: “Het onderwijs is uitgeboardroamd. De buitenwereld gaat erachter komen dat mensen in scholen die bestuurspraat niet meer willen. Maar op sessies van CBE wordt die nog steeds doorverteld.”

De Volkskrant:”Ook de liefde tussen Albert Strijker van Dunamare en CBE lijkt intussen bekoeld. Zij vriendin (voormalig directeur van Teyler College) werkt niet meer bij CBE. Het commerciele wereldje beviel haar niet meer, had Strijker verklaard. Mijn vriendin miste lokalen en leerlingen. Het High Performance-traject van CBE bij Dunamare is ook gestopt. Strijker vertelde dat dat Dunamare is tegengevallen.

Albert Strijker, bestuursvoorzitter van de onderwijsgroep Dunamare tot slot over CBE:
“Het leidde niet tot onderwijskundige verbetering. CBE maakte de beloftes niet waar. We vonden de prijs-kwaliteitverhouding niet goed en zijn tussentijds afgehaakt.”

Als uw indirecte verslaggever, voeg ik daar aan toe:
“Als consultants weer vertrokken zijn, dan zijn zij gewilde kapstok om het eigen falen aan op te hangen. En de schuld af te schuiven. Gelooft u mij als manager deed ik daar ook aan mee. De momenten dat ik dat niet deed … kreeg ik van mijn eigen management … een rekening.”

Leave a Reply