Advocaten Luiden Noodklok over Chaos bij Administratie van Gerecht Arnhem – Leeuwarden

2015/10/24 in Uncategorized

– rechtbankverslaggever Arnhem –      (art. 3040)

De redactie heeft van diverse raadslieden en procesdeelnemers vernomen dat er heel veel mis is bij de administratie van het gerecht Arnhem – Leeuwarden. Er zijn echter sterke aanwijzingen dat het gaat om een landelijk probleem. Advocaten luiden de noodklok over kwaliteit van de administratie van OM en Gerechten. Rechters accepteren het van elkaar passeren dat ze zaken niet voorbereiden. Post komt zogenaamd niet binnen. Post raakt zoek. De redactie heeft ontvangstbevestigingen van het gerecht Arnhem onder ogen gekregen van stukken waarvan de ontvangst glashard wordt ontkent. OM en gerechten komen afspraken niet na om stukken te wisselen. Te pas en te onpas worden op het laatste moment weer andere rechters aan zaken gekoppeld. Ook daar waar rechters al met procespartijen hebben gecommuniceerd. Daar is bijvoorbeeld sprake van als een rechter-commissaris op een zaak moet functioneren. Het is theoretisch en praktisch onmogelijk dat iedere rechter op ieder moment ogenblikkelijk alle kennis zal verkrijgen over een zaak die hij “even” onder ogen krijgt. Vijf minuten voor zitting een andere rechter gaan vervangen is per definitie in het nadeel van procesdeelnemers. Is het niet voor een verdachte dan moet het wel voor een benadeelde van de verdachte negatief zijn. Is het niet voor een verzoeker dan moet het wel negatief zijn voor de tegenpartij van de verzoeker.

Rechters klaagden al enkele jaren dat ze meer tijd voor zittingsvoorbereiding wilden krijgen. Nu blijken ze ondertussen het van elkaar te accepteren dat ze volledig zonder voorbereiding naar hun zittingen gaan. Dit natuurlijk met dramatische gevolgen voor de “nietsvermoedende” rechtzoekenden. Advocaten en hun cliënten voelen zich steeds vaker geschoffeerd door rechters die met intimideren proberen te verdoezelen dat ze de zaak niet goed hebben kunnen of willen voorbereiden. Hogere productie-aantallen blijken belangrijker, dan het produceren van een goed product: recht voor de rechtzoekenden.

Het OM en de Gerechten hebben het afgelopen jaar volgens opgave veel minder zaken hoeven behandelen. Toch blijkt hun administratie nog verder op een onacceptabel peil te zijn gekomen.

Rechters en medewerkers van het OM beginnen zittingen zonder op de hoogte te zijn van de ingekomen stukken van de procesdeelnemers. Zelfs na bijna een halfjaar moeten advocaten en andere betrokkenen vaak nog op antwoord wachten.

Vaak voelt helemaal niemand zich voor zaken verantwoordelijk. Dat betreft zaken voor eerste aanleg bij de rechtbanken, maar ook voor zaken voor de gerechtshoven en de andere rechterlijke colleges, zoals bijvoorbeeld de Centrale Raad van Beroep, de Hoge Raad en de Raad van State.

Ook rechters zien zich niet als verantwoordelijk voor de briefwisselingen op de zaken die zij op zitting doen. Dat is onjuist naar onze mening. Het is echter zo dat vaak pas kort voor een zitting een zaak aan een bepaalde rechter (of team van rechters) wordt gekoppeld. Zijn er nu nog mensen die niet begrijpen waarom “de rechter” vaak wordt verweten dat hij geen regie over zaken voert? Rechters zeggen namelijk ook het principe te koesteren dat zij zich niet hebben te bemoeien met zaken die worden behandeld door een collega-rechter. Rechter Rinus Otte maakte er geen geheim van dat hij als rechters-manager moest vaststellen dat rechters grote moeite hebben zich door een collega te laten managen.

De wetenschap dat er dus lange tijd “niemand” inhoudelijk over de zaak gaat, is ronduit schokkend.

Daarin ligt dus een deel van de verklaring dat er zoveel misgaat bij het OM en de gerechten. Niemand weet het. Maar ook niemand wil het weten. Niemand is verantwoordelijk. Ook de rechters dus niet.

Bij het OM zijn diverse vestigingen samengevoegd en dat heeft veel consequenties voor de administratie gehad. Zo verdween bijvoorbeeld de administratieve ondersteuning van het OM bij de rechtbank Zutphen. Maar vergelijkbaars gebeurde op meer plaatsen.

Organisatorisch werden arrondissementen en ressorten samengevoegd of herschikt. Zo moesten de gerechtshoven van Arnhem en Leeuwarden ook 1 administratie gaan vormen.

We stellen vanuit de geluiden van advocaten en van rechtzoekenden vast dat er heel veel mis is met de administratie. Er is zoveel mis dat de kwaliteit van de rechtspleging daar zeker enorm onder leidt.

De slechte administratie zal er zelfs toe gaan leiden dat advocaten een rechter persoonlijk ter verantwoording moeten gaan roepen voor “de half-fabrikaten” waar de rechter mee aan de slag denkt te kunnen gaan op zijn zitting.

Een officier van justitie of een griffier, of een administratief medewerken van een gerecht kan niet op zitting door een advocaat of procesdeelnemer ter verantwoording worden geroepen. Door slechte administratie of proces-voorbereiding ontstaat beslist een vorm van partijdigheid. Alleen de rechter zou hierom gewraakt kunnen worden. Als ontlastend bewijs of onderzoek niet op tijd bij de rechter kan binnenkomen kan onmogelijk van een eerlijk proces sprake zijn. Dan kan onmogelijk sprake zijn van een onpartijdige rechter. Dat is nu feitelijk ook steeds de spil waar het om draaide bij de geruchtmakende gerechtelijke dwalingen van de laatste jaren.

Een rechter die willens en wetens zonder goede administratie en goede postbestelling toch tot berechting ter zitting overgaat kan beslist niet meer onpartijdig worden genoemd.

Alvast een verklaring voor een stijging van het aantal wrakingen van rechters persoonlijk dat mag worden verwacht. Tenminste een te verwachten stijging als de kwaliteit niet snel verbetert.

Advocaten zullen over het grote geheel gezien echter niet veel voordeel in wraken kunnen zien, omdat iedere cliënt in potentie evenveel last van de administratieve chaos heeft. Als een wraking wordt toegewezen zal ongetwijfeld een andere rechter de zaak moeten voorzetten met een net zo slechte administratieve ondersteuning.

Het is echter een noodrem die advocaten en cliënten kunnen hanteren die een signaal afgeeft. Net doen of je een dichtgeplakte brievenbus hebt en of je nooit thuis bent, is door de eeuwen heen een effectieve manier gebleken om “als rechter uit de wind te blijven”.

Dat met een lager volume aan te behandelen zaken het allemaal wel beter zou gaan, is in ieder geval bewezen onjuist.

Niet alleen bij de politie is nu een alarmerende, onwerkbare situatie ontstaan. Ook bij OM en de gerechten wordt de burger nu op steeds schokkender wijze slachtoffer van een niet functionerende overheid.

Belangrijk is dat geen enkele instantie voor onze volksvertegenwoordigers de prestaties van OM en gerechten meet. Er is eenvoudig nog helemaal geen kwaliteitscontroleur. Net als bij de politie mag een officier van justitie en een rechter zichzelf controleren. Weer die slager die zijn eigen vlees mag blijven keuren. Journalisten of Wet Openbaarheid van Bestuur kunnen maar beperkt iets betekenen. OM en gerechten hebben zich in veel opzichten boven de wet laten plaatsen.

Vinden we een rechtvaardige rechtspleging belangrijk genoeg voor enig toezicht? Voor enige controle? Human Rights Watch en Amnesty International, maar ook andere juridische activisten, worden steeds kritischer op Nederland. We zijn in veel gevallen beslist niet het grote voorbeeld dat we denken te zijn.

De rechters blijken maar heel beperkt bereid te zijn om de eigen organisatie tot de orde te roepen. De rechter speelt regelmatig een rol dat hij het OM tot de orde roept, maar slechts zelden dat hij zijn eigen administratie tot de orde roept. De mate waarin een hogere rechter een lagere rechter om reden van zijn gevoerde administratie terecht wijst is ook teleurstellend beperkt.

Als redactie komen we steeds weer opnieuw tot de slotsom dat het hoogste tijd is om naast de Nationale Ombudsman een Speciale Ombudsman Rechterlijke Organisatie te gaan instellen. Een speciale ombudsman om te benaderen als burgers “vermorzeld worden door juridische raderen”.

De Nationale Ombudsman en alle toezichthouders op kwaliteit moeten zich uiteindelijk baseren op een rechter die in laatste instantie voor kwaliteitswaarborgen moet zorgen. Als de rechter zelf zijn zaken niet op orde blijkt te hebben, blijkt onze samenleving uiteindelijk op drijfzand te rusten.

Na langere tijd het moeten doen met slechte kwaliteit, ontstaat een zekere gewenning. Bij een gevoelig proces als dat van de rechtspleging moeten we iedere gewenning met kracht willen voorkomen.

Waarom zouden rechters, officieren van justitie of hun administratieve staf zich niet aan gemaakte afspraken hoeven te houden? Waar accepteren we het dat we na een halfjaar nog niets vernomen hebben op een brief? Waarom zouden we dit van een rechter of van een officier van justitie wel moeten accepteren?

Als dit geen bedreiging van onze rechtstaat is, wat is het dan wel?

0 responses to Advocaten Luiden Noodklok over Chaos bij Administratie van Gerecht Arnhem – Leeuwarden

Leave a reply

You must be logged in to post a comment.

Skip to toolbar