You are browsing the archive for 2016 April.

Wraking raadsheer Rijkers alsnog volledig toegewezen. Wraking blijkt rechtsmiddel.

2016/04/20 in Uncategorized

– rechtbankverslaggever Arnhem –

De wrakingskamer voor Arnhem heeft rechtshistorie geschreven. Naast hoger beroep en cassatie blijkt wraking een plaats te hebben gekregen als rechtsmiddel om meteen een partijdigheid of fout bij een rechter te laten corrigeren.

Niet langer wordt alleen zwart-wit gekeken of een rechter (of raadsheer) vervangen moet worden. Er wordt ook gekeken of gronden voor wraking wellicht op een andere manier kunnen worden weg genomen.

Feitelijk heeft de wrakingskamer wraking een plaats gegeven als “noodrem”  en is het een nieuw rechtsmiddel gebleken, naast hoger beroep of cassatie. Nu er zo is gereorganiseerd en de voorbereidingstijden voor zaken voor magistraten zo zijn bekort, is het onvermijdelijk dat er veel meer grote fouten ontstaan. Die fouten moeten liefst zo snel mogelijk kunnen worden rechtgezet. Wanneer een procespartij een klassiek rechtsmiddel moet inzetten (hoger beroep of cassatie) is deze partij altijd in het nadeel. Er gaat heel veel meer tijd, geld en energie verloren.

In plaats van de rechter te laten vervangen heeft de wrakingskamer de gewraakte rechter, mr. Rijkers, opgedragen om de door hem gemaakte fout onmiddellijk te herstellen. De rechter moet de verdediging toestaan om meteen toe te lichten waarom het OM niet ontvankelijk is om tot vervolging over te gaan. Dit heet in jargon een preliminair verweer. De rechter had dit verweer al toe moeten staan voorafgaand aan het door het OM voordragen van de aanklacht.

De beschikking van de wrakingskamer (zie ter beschikking gestelde document) vermeldde dat wraking niet als rechtsmiddel moest gaan gelden. Prompt doet de wrakingskamer natuurlijk precies het tegendeel. Naar onze mening toch een positieve ontwikkeling. Rechters worden meer gewone mensen die met druk en fouten moeten omgaan. De controle op processen moet beter. Wraking en burger-bijzitters (vergelijk het Duitse systeem: Schoepfen) moeten de kwaliteit van de rechtspleging eindelijk naar een hoger plan gaan tillen.

Het nauwelijks naar buiten komen van problemen moet juist als een ernstige waarschuwing worden gezien. Anderzijds kan een toename van wrakingen en meldingen van missers ook als positief worden gezien. Nu blijkt naar buiten te komen wat vroeger door allerlei manipulaties binnen in de organisatie bleef. Tot op zekere hoogte wordt de zittende magistratuur onterecht beloond met hoon voor het zich opener stellen naar de maatschappij.

Wanneer een rechter een oordeel krijgt van collega’s en procespartijen over de kwaliteit van zijn zitting kan dat zo ingrijpend zijn dat de rechter zelf vraagt om van de zaak af gehaald te worden. Dat staat bekend als “zich verschonen”. Dagelijks komt het diverse keren voor dat een rechter tegen collega’s laat weten zich niet de meest geschikte rechter te achten voor een zaak. De manager-rechters oefenen hier ook een steeds duidelijker sturing uit. Vroeger bestond het ueberhaupt niet dat een rechter een meerdere zou kunnen hebben. Dat lijkt nu steeds meer achterhaald. Vergelijk bijvoorbeeld de publicaties van mr R. Otte. Er is bovendien in de geschiedenis veel meer aan te voeren dat rechters in het verleden toch feitelijk wel degelijk zich moesten richten naar “een meerdere”. Het is te vergelijken met de discussie rond de te waarborgen “onafhankelijkheid van de rechter”.

Het feit dat op zo veel momenten naar voren gebracht wordt (vooral door de rechters zelf!) dat zij onafhankelijk moeten zijn is de sterkste aanwijzing dat rechters dat vaak niet kunnen en/ of niet mogen zijn. Er is regelmatig tenminste een forse inspanning te leveren om aan die onafhankelijkheid aandacht te besteden.

In plaats van zich beklagen over de stijging van het aantal wrakingen, lijkt de zittende magistratuur te willen werken aan verbetering van het middel van wraking. Dat geeft toch weer een beetje hoop.

 

Skip to toolbar