een verslaggever

Het was aangrijpend om (bijna) live getuige te zijn van “shell shock” bij een kind. Het gebeurde vannacht bij de ontploffing van een kunstmestfabriek in Texas. Blijkbaar was men daar het slachtoffer geworden van een hoop “niet te voorkomen” toevalligheden. Een brand bij een opslag van ammoniumnitraat (kunstmest) had tot een explosie geleid. Wat betreft keten-problemen zou daar op zich een heleboel meer over te zeggen zijn.

Ik noem het als inleiding om het als duidelijk voorbeeld van onmiddelijke mentale traumatisering te geven. Getraumatiseerd raken is tot op zekere hoogte onderdeel van een hanteer-mechanisme, van overlevingstactiek en overlevingsstrategie. Door de harde knal was het jongetje even doof en gedesoriënteerd. Hij raakte in volledige paniek. Zijn vader raakte in een onmiddellijke “flee response”. Aangezien hij de brand met zijn telefoon aan het filmen was, had hij een getemperde reactie. Tot op zekere hoogte was hij niet volledig verrast.

Vandaag constateerde ik op een aantal momenten ontbrekend ketenmanagement met dodelijke gevolgen. En ja de hoogste in rang behoort voor mismanagement daarvoor uiteindelijk de verantwoordelijkheid te dragen en te nemen. Dat is tenminste sinds eeuwen de benadering van het leiden van complexe sociale samenwerkingshandelingen. Het begint nu ondertussen steeds meer mensen op te vallen dat in alle landen van de wereld het ministerie van justitie voor zichzelf een status aparte ziet. Het Noord Nederlandse en het Zuid Nederlandse ministerie van Justitie zijn geen uitzondering. Ook in Belgie wordt er geworsteld met de strijd tussen democratie, rechterstheocratie, terreur van ambtelijke onverschilligheid, onwetenheid, onkunde en onwil. Met name de verantwoordelijke rechters … weten wederom buiten de discussie te blijven. Een prestatie van formaat.
(1) in Belgie de zaak van Jonathan Jacob; in zijn cel doodgeslagen door een doorgedraaide “politie-knokploeg” die “volgens het boekje” had gehandeld. Ambtelijke valsheid in geschrifte en corruptie om verkeerd handelen toe te dekken. De Nederlandse televisie besteedde ook vandaag aandacht aan deze zaak.
(2) moeders blijken op grote schaal kinderen te ontvoeren naar het buitenland; de enkele vader die het doet, schept een onjuist beeld dat we veel liever willen zien: vaders zijn agressief en zullen kinderen vast ontvoeren. De Volkskrant publiceerde er vandaag over.
(3) de zaak Dolmatov, waarom Teeven zou moeten vertrekken; inderdaad hij vond dat hij er weinig aan kon doen. Hij heeft er blijkbaar inderdaad weinig aan gedaan om te voorkomen wat hij had kunnen voorkomen. De ombudsman had het hem midden 2012 notabene op een presenteerblaadje aangerijkt. Feitelijk zijn al eerder 2 andere bewindslieden op het zelfde “keten-dossier” heengezonden, waaronder minister Donner.
(4) de moeder van de omgebrachte Wassenaarse jongen, Anass, die op extreme wijze Nederlandse onderzoekers bij haar ex, de vader probeert weg te houden. Gedrag dat helaas slechts enkele deskundigen snel menen te kunnen vaststellen. De moeder van Anass heeft gedrag dat sterk overeen komt met moeders die kinderen als hun exclusieve bezit zien, en zonder wroeging een kind ook mee naar hun buitenland denken te kunnen meenemen, met achterlating van de vader. Een vader die teruggaat naar zijn vaderland of daar blijft, verspeelt voor deze moeders vanzelfsprekend ieder recht op zorg voor zijn levende kind. Zelfs … ieder recht op zorg voor zijn overleden kind.

“Natuurlijk” was niet de vader van Jonathan Jacob slachtoffer van overheidfalen. De moeder van Dolmatov evenmin. De moeder van Jonathan kreeg wel degelijk een rol, hoewel zelfs minder dan van een figurante. Mogelijk had ze daar zelf voor gekozen, dat kan zijn. Ze werd slechts eenmaal door de vader genoemd. Jammer vind ik dat wel. Dolmatov zal geen vader hebben die om hem rouwde, want die werd niet eens ergens genoemd. De brief van moeder Dolmatov aan Beatrix kreeg ruim aandacht.

Is het raar dat de vader van Jonathan Jacob zegt het vertrouwen in Justitie en Politie volledig te zijn verloren? Ik wil de lezers van harte aanraden om de uitzending van De Vijfde Dag van de EO van 17 april zelf ook eens te bekijken. Het pijnlijke is dat overmatig politiegeweld bij aanhouding en bij verblijf in de cel ook in Nederland een verzwegen reuzen-probleem is. Maar … reuzen zijn bijna altijd mannen. Mannen zijn altijd potentiëel agressief. Dus mannen vragen om zo’n behandeling. Tenminste … de politie doet weinig moeite om dat vooroordeel te ontkrachten of te weerleggen. De politie en justitie vinden het reuze handig dat dit vooroordeel makkelijk in stand wordt gehouden. Als je als Nederlandse man groot bent … heeft dat dus niet altijd voordelen. Als je als vader … man bent … en groot, blijkt dat ook regelmatig een ongelukkige combinatie.

Voor de beschouwing waar het nu om moet gaan, wil ik niet verder op het 3e voorbeeld ingaan. De zaak Dolmatov is minder een goed direct voorbeeld voor problemen rond een belagingstrauma. Op sociaal groepsniveau is het weer zeker als een goed voorbeeld te hanteren van hoe een groep in een circulair proces kan komen van een waarheid maken die geen waarheid is. Gebaseerd op het conformiteitsbeginsel werkend in een grote groep. Al schrijvend stel ik mijn eigen standpunt al meer en meer ter discussie. Het gevoel van belaagd te worden was natuurlijk voor Dolmatov objectief bewijsbaar en zeer omvangrijk, zeer logisch.

Waarnemen, leidinggeven en proportioneel reageren is niet altijd een van nature al aanwezige vaardigheid voor politie-functionarissen. Laten we voorop stellen dat zij daar toch vaak al beter in zijn dan niet getrainde burgers. Naarmate de politie daarin beter slaagt, is haar professionaliteit op een hoger niveau. Er is dus een volstrekte vanzelfsprekenheid dat ook de politie deze vaardigheden met veel opleidingsinspanningen probeert te verbeteren.

Een goede “belagingstaxatie” is ook het cruciale probleem in de “line of command” binnen het leger en binnen de politie, maar ook binnen de jeugdzorgketen en de vreemdelingenketen.

Als in de uitvoering onderin de bevelsstructuur men al te automatisch bevelen opvolgt en steeds naar “worst case scenario’s” wenst te vertalen, onstaan er onherroepelijk problemen.

In het optreden van het politie-arrestatie-team in de cel van de Belgische Jonathan Jacob was het helder. De groep werd niet duidelijk geleid en “maakte elkaar” door het eigen gedrag wijs dat er ingeslagen moest worden op een bedreigend monster. Een heel pijnlijk “praktijk experiment” tot wat conformiteitsbeginsel (Asch), groepsloyaliteit en strafbereidheid (Milgram) kan leiden. Er bleek geen leider te zijn die afdwong dat eerst de redelijkheid van een vermeend bevel werd getoetst. Eerst waarnemen, de toestand beoordelen en vervolgens de mogelijkheid beoordelen van de vertaling van een abstracte instructie (bevel) naar operationeel handelen. Het moeten vaststellen dat die vertaling onmogelijk is, is wel degelijk ook een opgevolgd bevel. Precies daar wordt door velen een hoop verwarring geschapen. Angst om de positie leidt tot een hoop leugen en corruptie in groepsprocessen.

Bij de voorbeelden (2) en (4) neemt het ontbreken van leiderschap en opleggen van “herbezinning” ook een centrale plaats in.

Zodra een moeder weet dat zij “in het belang van de kinderen” iets doet dat weerstand bij de vader oproept, maakt zij zich vanzelf zorgen over de reactie van de betreffende vader. Een moeder die voor extreme “diefstal” van haar ex en zeer zware “valse beschuldigingen” kiest, vermoedt op zijn minst dat dat weerstand bij haar ex-partner kan oproepen. Het is waar dat vaak een aanmoediging tot “onjuist gedrag” vanuit de omgeving rond de betreffende moeder kan worden gezien.

Het is een cirkelvormig (circulair) proces. De moeder uit angst, zij ontvangt vervolgens bevestiging en medelijden voor haar gedrag en de moeder wordt nog sterker aangemoedigt om weerstand bij de vader te gaan creëren. Bijna nooit wordt er op de moeder gestuurd, dat zij het ontstaan van weerstand bij haar ex-man beter kan voorkomen. Waarom houdt zij de kinderen bij hun vader weg? Waarom gaat zij accoord met het financieel te gronde laten richten van een ex-partner. Laat duidelijk zijn: er zijn ook mannen die hun ex-vrouwen diskwalificeren en soms zelfs criminaliseren. Helaas is de situatie in het algemeen zo dat het voor vrouwen veel eenvoudiger blijkt om in een slachtoffer rol te gaan zitten. Laat ten slotte ook duidelijk zijn dat er situaties zijn waarin mannen dader zijn van geweld of seksueel ontoelaatbaar gedrag.

Het leiderschap om de vicieuze cirkel bij de moeder te gaan doorbreken, ontbreekt op dit moment in onze samenleving. Terecht kan de moeder zichzelf beschouwen als een slachtoffer van een proces. Maar … wel een proces dat zij zelf in gang heeft gezet.

We zijn erg makkelijk in het aanmoedigen van anderen “om hun gelijk” te gaan halen. Zolang we daar zelf maar geen last van hebben.

Maar wie denkt er nu aan het belang van onze kinderen?

Jonathan Jacob, wordt gemist door zijn ouders.

De door (overwegend) moeders ontvoederde kinderen, missen hun vaders. Tegelijkertijd zeggen deze moeders te gronde te gaan aan angst.

Waarom wil de moeder van Anass de vader van Anass, zijn eigen zoon ontzeggen?
Zelfs nu Anass niet meer onder ons is?

Waarom is er niemand professioneel of gewoon betrokken, die anderen tot de orde durft te roepen?

Ja meneer Teeven. Als de ambtenaren het gedaan hebben, … moet u aftreden. Voor velen is dat onbegrijpelijk, maar dat is het wezen van zelf “schone handen hebben” en politiek verantwoordelijk zijn. Als u blijft zitten, bent u dan bereid om ambtenaren ermee te confronteren dat ze zich niet aan wet- en regelgeving hebben gehouden. Dat ze onverschillig, onprofessioneel en onrechtmatig hebben gehandeld. Uw specialiteit: dat ze in georganiseerde vereniging zich hebben schuldig gemaakt aan dood door schuld? Ik mag aannemen dat van doodslag of moord geen sprake kan zijn geweest. In het geval van Jonathan Jacob was tenminste sprake van doodslag.

Waarom … omdat u zich geen leider getoont heeft. U heeft het criminaliseren van mensen tot uw core business gemaakt. U was geen crime fighter die kan laten zien dat een hij officier van justitie was die ook werkelijk probeerde de “ontlastende stukken” voor de verdachte in zijn dossier bij de rechter te krijgen.

Ik daag u uit om van de bovenstaande stelling het tegendeel te bewijzen. Toont u ons eens een zaak dat u trots was dat u een verdachte niet veroordeeld heeft gekregen?

Wanneer krijgen we eens een minister en staatssecretaris die het inlevingsvermogen van geinterneerde leiders kunnen paren aan strenge, rechtvaardige toepassing van de wet? Het waren niet de 60-er jaren die tot wijsheid bij de magistraten leidde. Het was meer de internering van vele vooraanstaande Nederlandse leiders en notabelen in Vught.

Meneer Teeven, ik wens u toe om eens te mogen ervaren wat het is om valselijk van iets beschuldigd te worden. Als uw “straf” wens ik u volledige rehabilitatie.

Verdere studie van “threat trauma” confronteerde mij met Google-humor. Google wilde mij doen geloven dat het waarschijnlijker was dat behandeling (treat) en trauma bij elkaar horen. Ik bedoel maar. Het belagingstrauma blijkt nog nauwelijks onderwerp van wetenschappelijke studie te zijn. Mogelijk heet het anders. Dus aan de lezer om mij als auteur op een beter spoor te zetten.

In mijn naïviteit veronderstelde ik dat we toe konden zijn aan het objectief vaststellen van zelfgeindiceerd belagingstrauma. Helaas, er is nauwelijks wetenschappelijk consensus over het maken van van onderscheid tussen bedreiging en trauma. Laat staan consensus over trauma door korte of langere bedreiging.

Alleen de ervaringsdeskundigen van bedreiging en valse beschuldiging weten wat ze zich voor kunnen stellen bij zelfgeindiceerde belagingstrauma’s. Aleen zij kennen het PTSS ziektebeeld meer van de andere kant. Zij werden op gruwelijke wijze geconfronteerd met ex-communicatie. Ik verzeker de lezer, dat dat zeer sterk traumatiserend is. Dat weet de katholieke kerk al vele eeuwen. Alleen … momenteel werkt een ban-vloek averechts. De gemeenschap (groep) is al zo klein geworden, dat het bijna als een welkom argument wordt ervaren om de kerk te kunnen verlaten. Niet alleen de katholieke kerk is vaardig met valsheid in geschrifte. Helaas ontmoeten we bij justitie-ambtenaren ook veel vaardige mensen. Hoe lang laten we dat ongestoord doorgaan?

In een aantal gevallen doen we zelfgeindiceerd belagingstrauma onmiddellijk af als “toneelspel”. Vervolgens blijkt daarna een wonderbaarlijke genezing te kunnen plaatsvinden.

Wanneer staat er eens een goede toneelrecensent op?
Eentje die ook nog weet gelezen te worden?

Anders dan de lezer misschien ondertussen verondersteld, ben ik als auteur zeker van mening dat belagingstrauma als een zinvol mentaal ziektebeeld kan worden onderscheiden. Wel heb ik de indruk dat het goed inpasbaar is in de al bestaande kennis rond PTSS (PTSS/D = Post Traumatic Stress Sydrom/ Disorder). Ik kom dan echter in een bijna niet te onderdrukken verleiding om iets te gaan zeggen over de deskundigen. En iets te zeggen over het lobyistenhandboek “DSM 5”. En nee dan bedoel ik niet een handboek om lobyist te worden of te blijven. Als psychiaters en psychologen zelf een te duidelijke stem van de farmaceutische industrie horen, wie ben ik dan om dat ter discussie te stellen? Pijnlijk, pijnlijk … om dan te moeten onderkennen dat het in het geval van Jonathan Jacob … ging om misbruik van een medicijn, amfetamine. Je gaat als gewone burger op deze manier bijna geloven in complexe samenzweringstheorieën. Helaas … of is het gelukkig(?) … gaat het hier om veel eenvoudiger menselijk gedrag en leiding geven daaraan. Het gaat steeds om proberen te laten herhalen dat je hetzelfde waarneemt als dat wat een ander zegt waar te nemen. Met een “vies” woord heet dat wetenschap. Zo simpel is het.

Wij leren langzaam, we weten ondertussen dat het niet raadzaam is om in een woonwijk veel vuurwerk op te slaan. Kunnen we kinderen andere “shelll shocks” misschien besparen?